SGK İşten Çıkış Kodu 43

Kod 43 – Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık

Kod 43, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin II-b bendi kapsamında, işçinin işverenin veya aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi ya da işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması nedeniyle, işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanması durumunda uygulanır.

Kod 43 Nedir?

Kod 43, işçinin davranışlarının “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” kapsamında değerlendirilmesi halinde işverenin bildirim süresi beklemeden sözleşmeyi sona erdirmesidir. Uygulamada en kritik konu, olayın somut delillerle desteklenmesi ve iddiaların asılsız/şeref kırıcı nitelikte olup olmadığıdır.

Şeref ve namusa dokunma: Ağır hakaret, onur kırıcı söz ve davranış.
Asılsız ihbar/isnat: İşveren hakkında gerçek dışı, şeref/haysiyet kırıcı iddia.
Delil ihtiyacı: Tanık, kamera, yazışma, tutanak, savunma gibi kayıtlar.
Orantılılık: Her tartışma Kod 43 sayılmaz; ağırlık ve içerik önemlidir.

Haklı Fesih

İşsizlik Maaşı

Kıdem

4857/25-II-b

Kritik (İspat) Kod 43’te en çok sorun yaşanan nokta: iddianın ispatı. Hakaret/asılsız isnat kanıtlanamazsa, fesih haksız sayılabilir ve tazminat/işe iade riskleri doğabilir.

Pratik öneri İşyeri tutanağı, yazılı savunma, tanık listesi ve varsa ekran görüntüsü/kamera kaydı dosyada mutlaka bulunmalı.

Kanuni Dayanak (4857/25-II-b)

“İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda bulunması yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması.”

Bu bent kapsamındaki durumlarda işveren, haklı nedenle derhal fesih yapabilir. Ancak olayın niteliği, içerik/ağırlık, tekrar ve deliller somut olaya göre değerlendirilir.

Uyarı “Eleştiri” ile “hakaret/asılsız isnat” aynı şey değildir. Fesih gerekçesinin Kod 43’e uygunluğu, çoğu dosyada ifadelerin içeriğine göre değişir.

Kod 43 – İşverenin Uygulama Kontrol Listesi

Olayı aynı gün/derhal tutanak altına al.
Varsa kamera kaydı, WhatsApp/e-posta yazışması gibi delilleri güvenli şekilde sakla.
İşçiden yazılı savunma al (tarih-saat imzalı).
Tanık beyanlarını tarihli-imzalı ekle.
Fesih bildiriminde somut ifadeyi ve tarihi açık yaz (genel geçer cümlelerle geçiştirme).
SGK kodunun (43) olaya uygunluğunu kontrol et (yanlış kod ileride risk çıkarır).

Kod 43 – Haklar Tablosu (Genel Çerçeve)

Hak	Durum	Açıklama
İşsizlik Maaşı	❌ Genelde yok	İşçinin kusuruna dayalı haklı fesih olarak değerlendirilir.
Kıdem Tazminatı	❌ Genelde yok	Haklı nedenle fesihte kıdem ödenmez (istisnai durumlar somut olaya bağlıdır).
İhbar Tazminatı	❌ Yok	Derhal fesih uygulanır, bildirim süresi beklenmez.
İşe İade / Tazminat Riski	⚠️ Delile bağlı	İspat zayıfsa fesih haksız sayılabilir.

Not Bu tablo genel bilgilendirme içindir. Kesin değerlendirme; olayın ağırlığı, deliller, savunma ve süreç yönetimine göre değişir.

Kod 43 – Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık

Kod 43 Nedir?

Kanuni Dayanak (4857/25-II-b)

Kod 43 – İşverenin Uygulama Kontrol Listesi

Kod 43 – Haklar Tablosu (Genel Çerçeve)

Kod 43 – Sık Sorulan Sorular