1) Çağrı Üzerine Çalışma Nedir?
Çağrı üzerine çalışma; işçinin, sözleşmede belirlenen süre içinde ne zaman çalışacağını önceden net bilmediği, işverenin ihtiyaç duydukça çağrı yaptığı çalışma modelidir. Uygulamada çoğunlukla kısmi süreli iş sözleşmesi şeklinde yürütülür.
(Not: Bu sayfa rehberdir; resmi metin ve güncel uygulama esas alınır.)
2) Sözleşmede Çalışma Süresi Yazılmamışsa Ne Olur?
Çağrı üzerine çalışmada haftalık/aylık çalışma süresi sözleşmede açıkça belirlenmelidir. Süre belirtilmemişse uygulamada risk şudur: işveren “çok az çağırdım” dese bile, işçi belirli bir asgari süre üzerinden ücret talep edebilir.
- Haftalık/aylık toplam çalışma süresi
- Çağrı yöntemi (SMS/e-posta/uygulama vb.)
- Çağrı süresi (kaç gün önce bildirileceği)
3) Çağrı Kaç Gün Önceden Yapılmalı?
Çağrı üzerine çalışmada temel standart; işçiye çalışacağı gün ve saatlerin en az 4 gün önce bildirilmesidir. Böylece işçi plan yapabilir ve çağrı “keyfi” hale gelmez.
4) Günlük Asgari Çalışma Süresi (4 Saat Kuralı)
Çağrı üzerine çalışmada işçi çağrıldığında, o gün için çalıştırılmasa bile asgari 4 saat çalıştırılmış gibi ücretlendirme riski doğabilir. Bu nedenle işveren planlamayı “30 dk gel-git” gibi değil, operasyonu karşılayacak şekilde kurmalıdır.
5) Haftalık 45 Saat Kuralı Burada Nasıl Uygulanır?
Çağrı üzerine çalışma çoğunlukla kısmi süreli olduğu için haftalık süre genellikle 45 saatin altındadır. Ancak fiili çalışma süresi artıp 45 saati aşarsa, aşan kısım fazla çalışma tartışmasını doğurabilir. Bu yüzden çağrı kayıtları ve puantajın düzenli tutulması kritik olur.
6) Ücret ve Puantaj Nasıl Yönetilmeli?
Çağrı üzerine çalışmada ücretin sağlıklı yürütülmesi için 3 kayıt şart:
- Çağrı kaydı: Ne zaman, hangi kanaldan çağrıldı?
- Fiili çalışma: Giriş-çıkış saatleri / görev
- Ücret hesabı: Saatlik/ günlük ödeme + 4 saat kuralına göre kontrol
7) Sık Yapılan Hatalar
- Sözleşmede çalışma süresini boş bırakmak
- Çağrıyı yazılı/kanıtlı yapmamak (sözlü çağrı)
- Son dakika çağrı düzeni (4 gün standardına aykırılık)
- 4 saat kuralını dikkate almadan “1 saat gel” şeklinde çağırmak
- Puantajı eksik tutmak (fazla çalışma/ücret uyuşmazlığı çıkar)
8) Sık Sorulan Sorular
Çağrı üzerine çalışmada işçi çağrıyı reddedebilir mi?
Sözleşme şartları, çağrının usulü (süre ve bildirim şekli) ve işçinin haklı nedeni önemlidir. Uygulamada çağrı sistemi düzgün kurulmazsa uyuşmazlık çıkar. En doğrusu: çağrıyı yazılı/kanıtlı yapmak ve süreleri standarda bağlamak.
Çağrıldığım gün 1 saat çalıştım, 4 saat ücret alır mıyım?
Uygulamada çağrı üzerine çalışmada “günlük asgari 4 saat” yaklaşımı ücret riskini doğurabilir. Bu nedenle işveren çağrıyı 4 saatlik bloklar halinde planlamalıdır.
Çağrı kaydı olmazsa ne olur?
Çağrı kaydı yoksa işveren açısından ispat zayıflar. İşçi “çağrıldım/çalıştım” iddiasında bulunduğunda puantaj ve ücret uyuşmazlığı büyüyebilir. Çağrı logu kritik kayıttır.