1) Süt İzni Nedir?
Süt izni, doğum yapan çalışan annelere, çocuğunu emzirmesi ve bakımını sağlaması için iş günü içinde tanınan ücretli izin hakkıdır. Süt izni, analık izni bittikten sonra işe dönüşle birlikte fiilen kullanılmaya başlar.
2) Kimler Yararlanır?
- Doğum yapmış kadın çalışanlar
- Analık izni sonrası işe dönenler
- İş Kanunu kapsamındaki işyerlerinde çalışanlar (özel sektör ağırlıklı)
3) Süre: Günde Kaç Saat?
Uygulamada süt izni süresi genel olarak günde 1,5 saat olarak kullanılır. Bu süre, iş günü içinde çalışana ait bir haktır ve ücrette kesinti sebebi olmamalıdır.
| Konu | Genel uygulama | İşveren için kritik nokta |
|---|---|---|
| Günlük süre | 1,5 saat | Vardiya düzenine göre planlama |
| Başlangıç | Analık izni bitişi + işe dönüş | İşe dönüş tarihi ile kayıt |
| Bitiş | Çocuk 1 yaşına gelene kadar | Takip ve planlama |
4) Nasıl Kullanılır? (Saat Seçimi)
Süt izninin hangi saatlerde kullanılacağı, genel yaklaşım olarak çalışanın tercihine göre belirlenir. İşveren, işin yürütümünü gözeterek planlama yapabilir; ancak hakkın fiilen kullanılmasını engelleyemez.
4.1 En sık kullanım şekilleri
- İşe 1,5 saat geç gelme
- İşten 1,5 saat erken çıkma
- Gün içine bölerek kullanma (operasyon uygunsa)
5) Toplu Kullanım Olur mu?
Süt izni, niteliği gereği günlük saatlik bir hak olarak tanımlandığı için “haftalık/aylık biriktirip toplu kullanma” yaklaşımı uygulamada sık tartışılır. Güvenli standart: Süt iznini günlük ve düzenli kullandırmaktır.
6) Ücret / SGK Yönü: Kesinti Olur mu?
Süt izni, çalışanın ücretli hakkı olarak ele alınır. Bu nedenle ücrette kesinti yapılması uyuşmazlık riski doğurabilir.
- Süt izni kullandı diye maaştan kesinti yapılmamalı
- Puantajda “süt izni” ayrı bir kodla izlenebilir
- İşletme kayıtlarında (form/çizelge) süreler net olmalı
7) İşverenin Yükümlülükleri
- Süt iznini fiilen kullandırmak
- Vardiya düzenine göre uygulamayı planlamak
- Puantaj/izin kayıtlarını düzenli tutmak
- Çalışanın tercihine uygun saat planını makul şekilde sağlamak
8) Pratik Uygulama Örnekleri
| Çalışma düzeni | Örnek kullanım | Not |
|---|---|---|
| 08:00 – 18:00 | 08:00 yerine 09:30 giriş | Servis varsa servis saati ayrıca planlanır |
| Vardiya (07:00 – 15:00) | 13:30’da çıkış | Üretimde de uygulanabilir; amir planı önemli |
| Ofis (esnek) | Gün içinde 45 dk + 45 dk | Operasyon uygunsa bölünebilir |
9) Sık Sorulan Sorular
Süt izni kaç saat?
Uygulamada genel standart günde 1,5 saat süt iznidir.
Süt iznini ben mi seçerim, işveren mi?
Genel yaklaşım, çalışanın tercihinin esas alınması ve işin yürütümüne göre planlamadır. Önemli olan hakkın fiilen kullandırılmasıdır.
Süt izni toplu kullanılabilir mi?
En güvenli uygulama, süt iznini günlük kullandırmaktır. Toplu kullanım uygulamada ihtilaf çıkarabildiği için şirket standardını günlük kurmak daha güvenlidir.
Süt izni kullandı diye maaştan kesinti yapılır mı?
Süt izni ücretli bir hak olarak ele alınır. Kesinti yapılması uyuşmazlık riski doğurabilir.
Vardiyada süt izni nasıl uygulanır?
En pratik yöntem; vardiya girişini 1,5 saat geciktirmek veya vardiya çıkışını 1,5 saat erken yapmak. Üretimde de kayıt ve amir planı ile sorunsuz yürür.